Niedoczynność tarczycy u psa – objawy, przyczyny i żywienie. Jak wspierać metabolizm i zdrowie psa?

Twój pies stał się mniej aktywny, szybciej się męczy, przybiera na wadze mimo niezmienionej diety, a jego sierść straciła dawny blask? Takie zmiany mogą mieć wiele przyczyn, ale jedną z nich jest niedoczynność tarczycy – jedno z częściej rozpoznawanych zaburzeń hormonalnych u psów.

Tarczyca, choć niewielka, odgrywa ogromną rolę w funkcjonowaniu całego organizmu. Wpływa na tempo przemiany materii, wykorzystanie energii, temperaturę ciała, kondycję skóry i sierści oraz codzienną aktywność zwierzęcia.

Dlaczego hormony tarczycy są tak ważne? Jak rozpoznać niepokojące objawy? Jaką rolę odgrywają jod, selen, prawidłowe żywienie i wybrane składniki roślinne?

Sprawdź, na co warto zwrócić uwagę, aby świadomie zadbać o potrzeby psa z niedoczynnością tarczycy.

Tarczyca u psa – niewielki gruczoł o ogromnym znaczeniu

Tarczyca to gruczoł dokrewny znajdujący się w okolicy szyi. Jej głównym zadaniem jest produkcja hormonów, które uczestniczą w regulacji procesów metabolicznych zachodzących w organizmie.

Dwa najważniejsze hormony tarczycy to:

• Tyroksyna (T4) – hormon produkowany przez tarczycę, który w znacznej części pełni funkcję prekursora aktywnego hormonu T3.

• Trijodotyronina (T3) – biologicznie bardziej aktywna forma hormonu, oddziałująca na liczne tkanki i procesy metaboliczne.

Przekształcanie T4 w T3 odbywa się w różnych tkankach organizmu, między innymi w wątrobie i nerkach, przy udziale specjalnych enzymów nazywanych dejodynazami.

Hormony tarczycy wpływają między innymi na:

• tempo przemiany materii i wykorzystanie energii,

• metabolizm tłuszczów, białek i węglowodanów,

• utrzymanie prawidłowej temperatury ciała,

• kondycję skóry i wzrost sierści,

• pracę układu sercowo-naczyniowego,

• ogólną aktywność i tolerancję wysiłku.

Kiedy produkcja hormonów tarczycy jest niewystarczająca, wiele procesów metabolicznych może ulec spowolnieniu.

Niedoczynność tarczycy u psa – jakie są jej przyczyny?

Niedoczynność tarczycy, czyli hypothyroidism, to zaburzenie hormonalne, w którym organizm nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów tarczycy.

U dorosłych psów najczęściej występuje pierwotna niedoczynność tarczycy, związana ze zmianami w samym gruczole.

Do głównych przyczyn należą:

Limfocytarne zapalenie tarczycy – proces o podłożu immunologicznym, prowadzący do stopniowego uszkadzania tkanki tarczycy.

Idiopatyczny zanik tarczycy – stopniowy zanik prawidłowej tkanki gruczołu i zastępowanie jej tkanką tłuszczową.

Znacznie rzadziej niedoczynność tarczycy może wynikać z innych zaburzeń, w tym nieprawidłowego funkcjonowania przysadki mózgowej.

Warto wiedzieć: niedoczynność tarczycy u psów zazwyczaj nie jest skutkiem niedoboru jodu. Dlatego sama suplementacja tego pierwiastka nie stanowi leczenia choroby.

7 objawów niedoczynności tarczycy u psa, których nie warto ignorować

Objawy często rozwijają się stopniowo. Początkowo mogą być subtelne i łatwo przypisać je starzeniu się zwierzęcia, zmianie pogody lub mniejszej aktywności.

1. Zmniejszona aktywność i senność

Pies może spędzać więcej czasu na odpoczynku, niechętnie wychodzić na dłuższe spacery i szybciej się męczyć.

2. Przyrost masy ciała

Jednym z charakterystycznych objawów jest zwiększanie masy ciała mimo braku wyraźnych zmian w sposobie żywienia.

3. Pogorszenie kondycji sierści

Może pojawić się nadmierne wypadanie włosów, przerzedzenie sierści lub symetryczne wyłysienia, często obejmujące tułów i ogon.

4. Problemy skórne

Skóra może stać się sucha, pogrubiała lub bardziej podatna na nawracające infekcje.

5. Zwiększona wrażliwość na zimno

Pies może częściej szukać ciepłych miejsc i mniej chętnie przebywać na zewnątrz podczas chłodniejszych dni.

6. Obniżona tolerancja wysiłku

Aktywności, które wcześniej nie sprawiały problemu, mogą powodować szybsze zmęczenie.

7. Zmiany zachowania

U niektórych psów obserwuje się spowolnienie, apatię i mniejsze zainteresowanie otoczeniem.

Uwaga: żaden z tych objawów samodzielnie nie potwierdza niedoczynności tarczycy. Podobne symptomy mogą występować w wielu innych chorobach.

Jak diagnozuje się niedoczynność tarczycy u psa?

Rozpoznanie powinno opierać się na ocenie objawów klinicznych i odpowiednio dobranych badaniach laboratoryjnych.

Lekarz weterynarii może zalecić między innymi:

• T4 całkowite (TT4) – badanie wykorzystywane jako jeden z elementów wstępnej diagnostyki.

• Wolną tyroksynę (fT4) – szczególnie oznaczaną metodą dializy równowagowej, pomocną w interpretacji trudniejszych przypadków.

• TSH – hormon tyreotropowy, którego stężenie może być podwyższone w pierwotnej niedoczynności tarczycy.

• Przeciwciała przeciw tyreoglobulinie (TgAA) – pomocne w ocenie autoimmunologicznego podłoża choroby.

Interpretacja wyników wymaga uwzględnienia stanu zdrowia psa, stosowanych leków oraz objawów klinicznych.

Obniżone stężenie T4 nie zawsze oznacza niedoczynność tarczycy – może również towarzyszyć innym chorobom.

Żywienie psa z niedoczynnością tarczycy – dlaczego jest tak ważne?

Odpowiednio dobrana dieta nie zastępuje leczenia hormonalnego, ale stanowi ważny element codziennej opieki nad psem.

Jej zadaniem jest zapewnienie właściwej podaży energii, pełnowartościowego białka, niezbędnych kwasów tłuszczowych, witamin oraz składników mineralnych.

Szczególną uwagę warto zwrócić na kilka obszarów.

Jod – pierwiastek niezbędny do produkcji hormonów tarczycy

Jod jest podstawowym składnikiem hormonów T3 i T4.

Jednym z jego naturalnych źródeł są algi morskie, wykorzystywane w żywieniu zwierząt jako surowiec mineralny.

Jednak w przypadku psów z niedoczynnością tarczycy istotna jest nie maksymalna, lecz odpowiednia podaż jodu.

Zarówno niedobór, jak i nadmiar tego pierwiastka mogą negatywnie wpływać na funkcjonowanie tarczycy.

Psy otrzymujące pełnoporcjową, prawidłowo zbilansowaną karmę zazwyczaj mają już zapewnioną odpowiednią ilość jodu w codziennej diecie.

Selen – mikroelement uczestniczący w przemianach hormonów

Selen wchodzi w skład enzymów, które uczestniczą między innymi w przemianach hormonów tarczycy.

Dejodynazy zależne od selenu biorą udział w przekształcaniu T4 w aktywną T3.

Selen jest również składnikiem wybranych enzymów antyoksydacyjnych, uczestniczących w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.

Podobnie jak w przypadku jodu, suplementacja selenu powinna uwzględniać całkowitą podaż tego pierwiastka w diecie.

Białko i odpowiednia kaloryczność

U psów z niedoczynnością tarczycy może występować tendencja do przyrostu masy ciała.

Ważne jest więc dostosowanie ilości energii do rzeczywistego zapotrzebowania psa oraz zapewnienie odpowiedniej ilości wysokiej jakości białka.

Nie należy automatycznie wprowadzać restrykcyjnej diety odchudzającej bez oceny kondycji zwierzęcia i postępów leczenia.

Kwasy tłuszczowe Omega-3

Kwasy EPA i DHA, występujące między innymi w olejach rybnych i algowych, pełnią ważne funkcje w organizmie i mogą stanowić element odpowiednio zbilansowanej diety.

Nie są jednak leczeniem niedoczynności tarczycy.

Środowisko jelitowe i wykorzystanie składników odżywczych

Prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego jest ważne dla trawienia i wykorzystania składników odżywczych.

W żywieniu zwierząt stosuje się między innymi mannanooligosacharydy (MOS), pozyskiwane ze ścian komórkowych drożdży.

MOS są składnikami funkcjonalnymi wykorzystywanymi w recepturach ukierunkowanych na wspieranie prawidłowego środowiska jelitowego.

Stres, kortyzol i tarczyca – czy istnieje związek?

Układ hormonalny organizmu jest złożoną siecią wzajemnie powiązanych mechanizmów regulacyjnych.

Przewlekły stres może wpływać na wydzielanie kortyzolu oraz różne procesy metaboliczne.

W regulacji odpowiedzi na stres uczestniczy oś podwzgórze–przysadka–nadnercza, natomiast funkcjonowanie tarczycy kontroluje przede wszystkim oś podwzgórze–przysadka–tarczyca.

Oba układy mogą na siebie oddziaływać, jednak nie oznacza to, że stres jest typową przyczyną pierwotnej niedoczynności tarczycy u psów.

A co z ashwagandhą?

Ashwagandha (Withania somnifera) to jedna z najbardziej rozpoznawalnych roślin adaptogennych, ceniona za zawartość naturalnych substancji aktywnych, w szczególności witanolidów.

Jej właściwości są przedmiotem licznych badań, zwłaszcza w kontekście odpowiedzi organizmu na stres, równowagi fizjologicznej oraz funkcjonowania układu hormonalnego. Badania prowadzone u ludzi wskazują na potencjał wybranych ekstraktów ashwagandhy w tych obszarach.

Naturalne składniki mineralne i roślinne – poznaj cdVet Thyroid Mineral Hypo

W ofercie marki cdVet pojawił się specjalistyczny produkt cdVet Thyroid Mineral Hypo, występujący w Niemczech pod nazwą SchilddrüsenMineral Unterfunktion.

Jest to pasza uzupełniająca opracowana przez producenta z myślą o szczególnych potrzebach żywieniowych psów z niedoczynnością tarczycy.

Receptura łączy składniki mineralne, roślinne i funkcjonalne:

• Algi morskie – naturalne źródło jodu.

• Algi wapienne – źródło wapnia.

• Ashwagandha – roślina zawierająca naturalne witanolidy.

• Drożdże piwne i MOS – składniki wykorzystywane w żywieniu wspierającym środowisko jelitowe.

• Makuch lniany i słonecznikowy – źródła błonnika i roślinnych składników odżywczych.

• Mączka z pestek winogron – źródło naturalnych polifenoli.

• Wyselekcjonowane zioła – element kompleksowej receptury roślinnej.

Podsumowanie – świadoma opieka nad psem z niedoczynnością tarczycy

Niedoczynność tarczycy wpływa na wiele procesów zachodzących w organizmie psa, dlatego wymaga indywidualnego i kompleksowego podejścia.

Najważniejsze elementy opieki to prawidłowa diagnostyka, odpowiednio dobrane leczenie hormonalne, kontrola masy ciała, regularne badania oraz pełnowartościowe żywienie.

Jod, selen, białko, kwasy tłuszczowe i inne składniki odżywcze odgrywają ważną rolę w utrzymaniu prawidłowych funkcji organizmu. Kluczowe znaczenie ma jednak ich odpowiednia ilość i właściwe zbilansowanie całej diety.

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji ani diagnostyki weterynaryjnej.